Geef Van Heutsz-monument andere bestemming

Na jaren van ergernis, discussie, acties en publicaties (zoals in deze wijkkrant), lijkt bij het aantreden van onze nieuwe deelraad dat onze koloniale geschiedenis niet langer weggeschoffeld hoeft te worden onder of achter een fout gedenkteken. Alhoewel er pas nog verstoppertje werd gespeeld, de beschikbare f 100.000,-- voor het opknappen van het vermaledijde monument t/o het Amsterdams Lyceum werd immers slechts besteed voor de bomen en plantjes, blijkt na een korte (bel)ronde langs onze nieuwe bestuurders dat het draagvlak om het monument een andere bestemming te geven groter wordt.
Ger de Visser (PvdA en nu Deelraadsvoorzitter) vindt de Atjeh-oorlog een periode om vooral niet trots op te zijn, een schandvlek behorend tot ons nationale erfgoed. Hij wil meedenken over een nieuwe bestemming. Florrie de Pater (Groen Links) vindt het de hoogste tijd om met het monument de slachtoffers te herdenken die wij nodeloos aan de Indonesische kant maakten. Joep Blaas (D'66) zegt dat het een besmet monument vanuit het verleden is, dat hij liever een nieuw monument zou willen voor de slachtoffers in IndonesiŽ of het bestaande b.v. naar de beeldhouwer Van Hall wil noemen. Paul van der Wal (VVD en nu wethouder) lijkt het een goed idee om bij het monument een bord of plaquette te plaatsen met de geschiedenis zoals wij deze nu op het moment bekijken en zo de bezoeker van het monument er van bewust te maken dat het er om verschillende redenen zou kunnen staan.. Bij Amsterdam Anders/De Groenen komt de nieuwe bestemming zelfs in het partijprogramma voor en werd op 21 februari jl. door Roel van Duijn een "blanco" plaquette bij het monument onthuld, zodat een ieder zijn of haar invulling kon geven (zie foto). Ook zullen zij bij monde van Ginet Gebert en Paul Berendsen de Deelraad verzoeken daaromtrent een prijsvraag uit te schrijven.
Omdat de tekst van Van Heutsz en ook zijn medaillon met onderscheidingen reeds lang op mysterieuze wijze verdwenen zijn kennen velen niet eens meer de bedoeling van het standbeeld. Ook een reden om nu eens eindelijk en voor altijd bestuurlijk aan te pakken is het feit dat de in de 2de wereldoorlog neergeschoten beeldhouwer van het geheel, Frits van Hall (1 944), aan vrienden toevertrouwde (bij de toen al omstreden opdracht): "....... ik heb het zo gemaakt dat het meteen voor iets anders gebruikt kan worden .........

Ook is er een video-copie in omloop van de in 1991 uitgezonden documentaire over Frits van Hall, titel: De Bekoring, nr. 726.8 beko. Daarin oppert een zoon van Frits van Hall, de amsterdamse schrijver-regisseur Lodewijk de Boer, het monument te herdopen in een memorium van de Indonesische slachtoffers tijdens de politionele acties (1946-1950). En waarom niet voor de 25.000 dwangarbeiders in Atjeh tussen 1873 en 1914? Of voor de duizenden dienstweigeraars die het tussen 1945 en 1950 verdomden een nieuw Nederlands regime te vestigen in een ver prachtig land waar we eigenlijk niets te zoeken hadden. Ik ben benieuwd naar suggesties van buurtbewoners.

Koos Borghouts
 
 

______________ 
[Terug]