Verslag van gesprek met Henk Schulte Nordholt van de Universiteit van Amsterdam op 17 april om 14.00 uur.



Dit is ongeveer wat ik aan advies zou willen geven.

Henk Schulte Nordholt geeft zijn visie over het verzoek tot wijziging van de naam en functie van het Van Heutszmonument.

Het Van Heutszmonument moet niet worden afgebroken. Dat is de lafste manier om met je verleden om te gaan. Hij voelt eigenlijk meer voor een soort restauratie in een nieuwe context. Voorop blijft staan dat het monument herinnert aan het koloniale verleden. Er kan bijvoorbeeld een tekst worden toegevoegd waarin uitleg wordt gegeven over de geschiedenis van het monument.

Niemand heeft enig idee wie Van Heutsz eigenlijk was. Wie weet kun je aan de achterzijde van het monument ruimte voor een biografie over Van Heutsz scheppen. Hij was een interessante man. Hij heeft verwoestend uitgehaald in Atjeh, met een onnoemelijk aantal doden. Dat is het ene gezicht van Van Heutsz. Het andere gezicht is dat hij de belichaming van de Ethische Politiek is geweest. Hij heeft zich ingezet voor het lager volksonderwijs, dat bedoeld was om de Nederlandse invloed dieper in de samenleving te laten doordringen. Hij is ook een van de vormgevers van de moderne koloniale staat. In dat opzicht is hij een van de erflaters van het huidige Indonesië.

Weghalen van dit monument betekent in feite dat je het koloniale verleden van Nederland uit de publieke herinnering verwijdert. Die openbare ruimte die we nu hebben bij het monument, daar moet je meer aan toevoegen en misschien ook de betekenis ervan veranderen. Maar we moeten ons blijven herinneren dat Nederland koloniën heeft gehad.

Het Van Heutszmonument zal geheel gerestaureerd moeten worden, inclusief het bronzen schild met zijn naam, met aan de voorzijde een soort transparante glazen toevoeging à la Jan Wolkers, die herinnert aan het inmiddels afgesloten koloniale verleden. Met deze transparante toevoeging sluit je de twintigste eeuw af, en daar doorheen zie je het koloniale monument. Je moet het oude monument kunnen zien, anders heeft het geen nieuwe betekenis.

Qua architectuur hoort het Van Heutszmonument in deze wijk. Qua ontwerp kan er iets moois er voor worden gezet.


Het wezen van geschiedschrijving is natuurlijk dat je er voortdurend nieuwe ideeën over hebt. Het verleden blijft niet stilstaan. Nieuwe bronnen worden steeds ontdekt, er komt altijd meer verleden bij en ook om oude interpretaties te herzien. Je moet je oude bronnen goed onderhouden en niet wegdoen. Dus moet je het Van Heutszmonument ook niet wegdoen. Je kunt bekijken of je iets aan dit monument kan toevoegen wat esthetisch heel mooi aansluit en wat goed past in de architectuur van de omgeving.



[Terug]