VAN HEUTZ

Bij de aanslag op het monument moest de leeuw het ontgelden. Jammer, want om die leeuw gaat het immers niet. Bovendien, vooral 's zomers biedt het geheel verrukkelijke speelmogelijkheden voor kinderen; een te kostbaar object dus om zomaar even op te blazen. Ook stedebouwkundig misstaat het geheel niet.

Maar met het bronswerk ter nagedachtenis aan deze massamoordenaar op vreemd grondgebied is het anders gesteld. Laat dat maar gauw verdwijnen. Daarbij mag vooral de aanstotelijke tekst op de achterzijde van het monument niet vergeten worden: `Zijn scherpe blik, zijn helder verstand, zijn krachtige wil bevestigen het gezag (stellig) en bevorderden de welvaart (van wie?) in Nederlandsch-Indië'. Kan eigenlijk die leeuw toch ook maar niet beter meteen verdwijnen, de leeuw, bloeddorstig en agressief uit eigenbelang?

Uiteraard kun je een leeuw zijn aard niet aanrekenen. Je kunt hem zonder verdere blaam als niet toerekeningsvatbaar beschouwen. Maar wat te denken van hen die zich juist door dit dier laten symboliseren...? Bloeddorstig en agressief zijn (waren?) we getuige Van Heuts' daden en de hem bewezen eer. Je hierop echter zo nadrukkelijk te laten voorstaan getuigt op z'n minst van een hoge mate van ontoerekeningsvatbaarheid. Dit leeuwe-symbool is dus even juist als beschamend.

Zouden we het in deze ''christelijke'' natie waar het lam gepredikt wordt en de leeuw de toon aangeeft, niet eens kunnen proberen met dat lam, of desnoods met een konijn?

Voorlopig althans hulde voor de twee die het waagden de Leeuw bij de klauwen te vatten.

Amsterdam     Y.P.J. Lansen

22 april '67 Vrij Nederland


[terug]