Stichting Vrij Oost Timor (Free East Timor Foundation)

Endie van Binsbergen,
International Observer,
Ref. No. IEC 0446

VERKIEZINGEN OOST TIMOR

Zoals iedereen hier in Oost Timor wel had verwacht is FRETILIN de grote winnaar van de eerste verkiezingen sinds het referendum in 1999 waarbij 78,5 procent van de bevolking zich uitsprak over onafhankelijkheid van Indonesie. De getallen liegen er niet om: ruim twee maal zoveel stemmen als de middelgrote partijen op de tweede en volgende posities (PSD, PL, PDC)

Opmerkelijk is het hoge aantal blanco stemmen. Van de ongeldig verklaarde stemmen in het district Viqueque (distr.2052, nation.1720), is zeker 75 procent blanco. De vraag is waarom zoveel mensen de lange afstanden naar de stembureaus hebben gelopen en uren in de hete zon hebben staan wachten, om vervolgens een blanco stem uit te brengen.

Er zijn een aantal redenen voor te bedenken, wellicht een combinatie van de volgende factoren:

De Volksvoorlichting heeft ernstig tekort geschoten, veel mensen hadden tot in het stemburo nog geen voorbeelden van de stembiljetten gezien. Ook het feit dat er met twee stembiljetten tegelijk werd gewerkt, was voor velen verwarrend. Het principe dat er zowel voor nationale partijen als voor districts candidaten kon worden gestemd, was nog niet overal in Oost Timor doorgedrongen, om de eenvoudige reden dat niet iedereen kranten en/of radio kan ontvangen en de volksvoorlichting niet alle dorpen heeft aangedaan in verband met tijdgebrek door een te late start.

Een andere factor is dat veel mensen in Oost Timor het niet aandurven om NIET te gaan stemmen. Hier komt de angst voor geweld, die in veel Oosttimorezen geworteld zit, weer naar boven. Ten tijde van de Indonesische bezetting konden thuisblijvers ongewenst bezoek verwachten. Er zijn vele verhalen bekend van mensen die met militair geweld werden gedwongen om te gaan stemmen voor de Indonesische regeringspartij GOLKAR.

Ook rond deze verkiezingen heb ik in de twee maanden die ik hier heb doorgebracht in Viqueque, regelmatig mensen horen vertellen over hun angst voor geweld of het verbranden van hun huizen. Het beeld van 24 jaar onderdrukking dat vele Oosttimorezen nog voor ogen hebben, heeft zeker in grote mate ook nu nog invloed op het stemgedrag van de bevolking. Uit veiligheid blijf je niet achter in je dorp, maar trek je mee met de meute naar het stemburo. Of je nu een stem uitbrengt of niet.

IEC (independent electoral comm.) toonde zich verheugd over de hoge opkomst van ruim 90 procent. De vraag is in hoeverre dit enthousiast stemgedrag was.

UITSLAGEN IN VIQUEQUE

Constituent Assembly 88 seats.
75 seats for national parties,
13 seats for district candicates.

RESULTS VIQUEQUE NATIONAL
Total number of votes 29.931
Result top parties:
FRETILIN 21.144
PSD 975 (social democrats)
PL 872 (liberals)
PDC 694 (christian democrats)
PST 621 (socialists)
UDT 606

Total invalid votes 1720

RESULTS VIQUEQUE DISTRICT
Total number of votes 29.891
Result top parties:
FRETILIN 22.721
PD 1478(democrats,youth)
PSD 1247 (social democrats)

Total invalid votes 2052

*Stichting Vrij Oost Timor * (Free East Timor Foundation)

PO Box 2884
NL-3500 GW Utrecht
The Netherlands


[terug] [hoofdmenu]